Spehr's geographischer Universal-Atlas (1825)

See below for (a summary of) this text in English.

Hieronder staat de beschrijving van de atlas. Daarbij horen ook de volgende pagina's

• Plaatjes van de atlas
• Tabellen en lijsten bij de atlas

Titelgegevens

Titel: Spehr's geographischer Universal-Atlas
Uitgever: Spehr, Kunst- und Geographisches Bureau, Braunschweig
Jaar: 1825

Titel: Universal-Atlas der neueren Geographie
für höhere und niedere Schulen, Zeitungsleser und jeden Freund der Erdkunde (geen titelpagina in mijn exemplaar)
Vertaling:
Algemene atlas van de hedendaagse aardrijkskunde
voor scholen, krantenlezers, en iedereen met belangstelling voor aardrijkskunde

• Friedrich Wilhelm Spehr (1799-1833) uit Braunschweig (Brunswijk) was wiskundige en cartograaf.
• De atlas was, zoals uit de titel blijkt, bedoeld als 'algemene' atlas en als schoolatlas.
• De atlas had moeten bestaan uit 90 kaartbladen – zie de geplande inhoud. Daarvan zullen er uiteindelijk 36 verschenen zijn.
• De kaarten van het Amerikaanse continent zijn in 1827 apart verschenen als 'Hand-Atlas von America'.

Band

Spehr's Universal-Atlas 1825
8. Europa / Europe

Mijn exemplaar bestaat uit 28 van de 36 verschenen kaartbladen. De kaarten zijn ooit opengevouwen ingebonden – ze waren oorspronkelijk gevouwen. Het formaat van de opengevouwen kaarten is 44 × 34 cm; de band is dus iets groter: 45 × 35 cm.

Inhoud

Mijn exemplaar heeft geen titelpagina of inhoudsopgave. De 28 kaarten zijn in koper gegraveerd en de meeste zijn met de hand gekleurd (randkleur). Gezien de onderstrepingen lijkt het boek als schoolatlas gebruikt te zijn.

De atlas begint met 3 sterrenkundige kaarten. Daarna volgen 4 kaarten, die in mijn exemplaar ontbreken, met de sterrenhemel en de aarde in verschillende projecties – Spehr was van oorsprong wiskundige.

Daarna wordt de inhoud onevenwichtig. De atlas bevat kaarten van alle werelddelen. Van de meeste landen in Europa zijn overzichtskaarten opgenomen, maar bijvoorbeeld niet van Nederland, Oostenrijk en Pruisen. Van een paar landen – Italië, Groot-Brittannië, Denemarken – zijn er nog enkele detailkaarten.

Van Azië, Afrika en Australië-Oceanië zijn er alleen overzichtskaarten. Van Amerika is er een overzichtskaart, en verder zijn er kaarten van veel landen in Midden- en Zuid-Amerika – vooral de toen net van Spanje onafhankelijk geworden republieken. In vollediger exemplaren dan het mijne staat ook een overzichtskaart van Noord-Amerika. Zie voor alle details het overzicht van kaarten en schaal.

De geplande inhoud is veel evenwichtiger. Er hadden van alle landen in Europa in ieder geval overzichtskaarten moet zijn. Van vooral de Duitstalige landen waren ook veel detailkaarten gepland. Ook van Azië en Afrika hadden er veel meer kaarten moeten komen.

Bijna alle kaarten zijn voorzien van een decoratieve cartouche met daarin vaak een jaartal (1822-1825); zie de lijst van kaarten en datering. Op de meeste kaarten staat F.W. Spehr genoemd als cartograaf. Op veel kaarten komt ook de naam voor van de graveur: L. Schulze of H. Wildt. Een volledig overzicht staat in de lijst van cartografen en graveurs.

Spehr's geographischer Universal-Atlas (1825)

• Below is a description of the atlas in keywords. Related pages
  • Pictures of the atlas
  • Tables and lists to the atlas

• Title description
  • Title: Spehr's geographischer Universal-Atlas
    Publisher: Spehr, Kunst- und Geographisches Bureau, Braunschweig
    Year: 1825
  • Title:
    Universal-Atlas der neueren Geographie
    für höhere und niedere Schulen, Zeitungsleser und jeden Freund der Erdkunde (no title page in my copy)
    Translation:
    Universal Atlas of Modern Geography
    for schools, newspaper readers and anyone interested in geography
  • Friedrich Wilhelm Spehr (1799-1833) from Braunschweig (Brunswick) was a mathematician and cartographer.
  • Both a 'general' and a school atlas, as evident from the title.
  • The atlas was planned to have 90 map sheets; only 36 of them seem to have been published.
  • The map sheets of the American continent have been published separately as 'Hand-Atlas von America' (1827).
• Binding
  Spehr's Universal-Atlas 1825
  8. Europa / Europe
  • My copy contains 28 out of 36 map sheets, in a private binding; maps have been bound unfolded but they still have a centerfold; unfolded map size is 44 × 34 cm; binding size slightly larger: 45 × 35 cm.
• Contents
  • No title page or table of contents; 28 map sheets (copperplate engravings), most of them colored in outline; some underlining: book seems to have been used as a school atlas.
  • 3 astronomical maps, 4 maps of heaven and earth in several map projections – Spehr was originally a mathematician.
  • Contents of the rest of the atlas unbalanced: maps of all continents present, and also of most European countries, but not of the Netherlands, Austria or Prussia, to name a few; some regional maps of Italy, Great Britain, Denmark; only overview maps of Asia, Africa and the Pacific; The Americas more detailed: overview map and maps of countries in Central and South America – especially countries that had recently gained their independence from Spain; details in list of maps and scale.
  • Contents as planned much more balanced: country maps of Europe, many regional maps of German speaking areas, more maps of Asian and African regions.
  • Almost all maps have a decorative cartouche, most of them with a year (1822-1825): see list of maps and dates; most maps with name of the cartographer F.W. Spehr; on many maps name of the engraver: L. Schulze or H. Wildt; see list of cartographers and engravers.

© M. Witkam, 2007